Όταν ένας ασθενής ακούει ότι έχει πολύποδα ή πρώιμο όγκο στο ορθό, η πρώτη σκέψη που τον επισκέπτεται είναι σχεδόν πάντα η ίδια: «θα υποστώ μια μεγάλη επέμβαση;». Είναι μια λογική σκέψη, γιατί για χρόνια αυτή ήταν πράγματι η μόνη λύση για βλάβες που βρίσκονταν εσωτερικά στο ορθό και δεν μπορούσαν να αφαιρεθούν ενδοσκοπικά. Σήμερα όμως υπάρχει μια ενδιάμεση επιλογή που αλλάζει εντελώς την εικόνα, και λέγεται TAMIS.

Τα αρχικά σημαίνουν Transanal Minimally Invasive Surgery — διορθική ελάχιστα επεμβατική χειρουργική. Στην πράξη πρόκειται για μια τεχνική όπου ο χειρουργός δουλεύει μέσα από τον πρωκτό, χωρίς καμία εξωτερική τομή στην κοιλιά, χρησιμοποιώντας τα ίδια λαπαροσκοπικά εργαλεία και την ίδια κάμερα υψηλής ευκρίνειας που χρησιμοποιούμε στις σύγχρονες ελάχιστα επεμβατικές επεμβάσεις. Τοποθετείται μια ειδική πλατφόρμα στον πρωκτό, το ορθό διατείνεται με αέριο όπως ακριβώς γίνεται με την κοιλιά στη λαπαροσκόπηση, και αποκτάμε καθαρή, μεγεθυμένη εικόνα της βλάβης. Από εκεί και πέρα, η αφαίρεση γίνεται με ακρίβεια χιλιοστού.

Το ερώτημα που μου κάνουν πιο συχνά οι ασθενείς είναι: «γιατί όχι κολονοσκόπηση;». Η απάντηση είναι ότι η ενδοσκοπική αφαίρεση είναι θαυμάσια όταν ο πολύποδας είναι μικρός και τεχνικά προσβάσιμος, αλλά υπάρχουν περιπτώσεις όπου δεν αρκεί. Πολύποδες μεγάλοι, με ευρεία βάση, σε δύσκολη θέση, ή με χαρακτηριστικά που υποψιαζόμαστε ότι κρύβουν πρώιμο καρκίνο, χρειάζονται μια καθαρή χειρουργική αφαίρεση σε όλο το πάχος του τοιχώματος. Παλιότερα, αυτό σήμαινε ανοιχτή ή λαπαροσκοπική αφαίρεση τμήματος του ορθού — επέμβαση μεγάλη, με νοσηλεία ημερών, και ενδεχομένως με προσωρινή στομία. Η TAMIS επιτρέπει να γίνει η ίδια δουλειά τοπικά, διατηρώντας ολόκληρο το έντερο και τη λειτουργία του.

Η ίδια η επέμβαση γίνεται με γενική αναισθησία και διαρκεί συνήθως μία με δύο ώρες, ανάλογα με το μέγεθος και τη θέση της βλάβης. Ο ασθενής δεν φέρει εξωτερικά τραύματα, δεν έχει ράμματα στην κοιλιά, και ο μετεγχειρητικός πόνος είναι ασύγκριτα μικρότερος από μια κλασική επέμβαση. Στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων η νοσηλεία περιορίζεται σε μία διανυκτέρευση, και η επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες γίνεται μέσα σε λίγες ημέρες. Δεν υπάρχει στομία, δεν υπάρχει τομή, δεν αλλάζει η ανατομία του εντέρου.

Φυσικά, η TAMIS δεν είναι λύση για όλες τις περιπτώσεις. Είναι μια εξειδικευμένη τεχνική με συγκεκριμένες ενδείξεις: καλοήθεις πολύποδες που δεν αφαιρούνται ενδοσκοπικά, πρώιμοι όγκοι του ορθού σε αρχικό στάδιο, ορισμένες νευροενδοκρινείς βλάβες, και επιλεγμένες περιπτώσεις όπου χρειάζεται διορθική πρόσβαση για άλλη χειρουργική παρέμβαση. Η σωστή επιλογή ασθενούς είναι το κλειδί. Γι' αυτό και κάθε περιστατικό αξιολογείται με προεγχειρητική απεικόνιση — συνήθως μαγνητική τομογραφία ορθού και ενδοσκοπικό υπερηχογράφημα — ώστε να βεβαιωθούμε ότι η βλάβη όντως μπορεί να αντιμετωπιστεί τοπικά, χωρίς συμβιβασμό στο ογκολογικό αποτέλεσμα.

Αυτό είναι και το σημείο που θέλω να σταθώ. Η TAMIS δεν είναι «εύκολη εναλλακτική». Είναι σωστή εναλλακτική όταν τα κριτήρια τη δικαιολογούν. Όταν εφαρμόζεται στον κατάλληλο ασθενή, προσφέρει το ίδιο ογκολογικό αποτέλεσμα με μια πολύ μεγαλύτερη επέμβαση, με κλάσμα του τραύματος και της ανάρρωσης. Όταν όμως η βλάβη είναι πιο προχωρημένη απ' ό,τι φαίνεται, ή βρίσκεται σε θέση που δεν προσφέρεται, η ειλικρινής συζήτηση είναι αυτή που χρειάζεται — και ίσως η σωστή λύση να είναι μια διαφορετική επέμβαση.

Αν έχετε διαγνωστεί με πολύποδα ή βλάβη του ορθού και ο γιατρός σας έχει αναφέρει τη χειρουργική ως πιθανή λύση, αξίζει να ρωτήσετε αν η περίπτωσή σας θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί με TAMIS. Δεν είναι κατάλληλη για όλους, αλλά για όσους ταιριάζει, κάνει πραγματικά διαφορά.