Οι αιμορροΐδες είναι η συχνότερη αιτία για την οποία κάποιος επισκέπτεται χειρουργό για πρόβλημα στον πρωκτό. Σχεδόν οι μισοί άνθρωποι θα έχουν συμπτώματα κάποια στιγμή στη ζωή τους. Τα καλά νέα: οι περισσότερες περιπτώσεις βελτιώνονται με απλά μέτρα ή με μια σύντομη θεραπεία στο ιατρείο, και μόνο ένα μικρό ποσοστό χρειάζεται χειρουργείο.
Ο Κωνσταντίνος Χαλκιάς, Γενικός Χειρουργός εξειδικευμένος στην ορθοπρωκτική χειρουργική, εξετάζει και θεραπεύει αιμορροΐδες στη Θεσσαλονίκη, με όλο το εύρος των διαθέσιμων επιλογών — από τη συντηρητική αγωγή μέχρι τις ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές με laser και την κλασική αιμορροϊδεκτομή.
Τι είναι οι αιμορροΐδες
Όλοι έχουμε αιμορροΐδες: είναι φυσιολογικά «μαξιλαράκια» από αγγεία και συνδετικό ιστό στο τέλος του εντέρου που βοηθούν στον έλεγχο των κενώσεων. Πρόβλημα δημιουργείται όταν διογκώνονται, γλιστρούν προς τα έξω ή αιμορραγούν.
Εσωτερικές αιμορροΐδες βρίσκονται μέσα στον πρωκτικό σωλήνα. Συνήθως δεν πονάνε, αλλά αιμορραγούν και μπορεί να προπέσουν (να βγαίνουν έξω στην κένωση). Κατατάσσονται σε 4 βαθμούς, από τον 1ο (μόνο αιμορραγία) μέχρι τον 4ο (μόνιμα έξω).
Εξωτερικές αιμορροΐδες βρίσκονται κάτω από το δέρμα γύρω από τον πρωκτό. Όταν σχηματιστεί μέσα τους θρόμβος (θρομβωμένη αιμορροΐδα), προκαλούν ξαφνικό έντονο πόνο και σκληρή διόγκωση.
Γιατί εμφανίζονται
Ό,τι αυξάνει την πίεση στην περιοχή: δυσκοιλιότητα και «σφίξιμο» στην τουαλέτα, πολλή ώρα καθισμένοι στη λεκάνη, διάρροιες, εγκυμοσύνη και τοκετός, άρση βαρών, παχυσαρκία, οικογενειακή προδιάθεση.
Συμπτώματα
- Ζωηρό κόκκινο αίμα στο χαρτί, στη λεκάνη ή πάνω στα κόπρανα
- Διόγκωση που βγαίνει έξω στην κένωση και επανέρχεται μόνη της ή με το χέρι
- Κνησμός, υγρασία ή ερεθισμός στην περιοχή
- Αίσθημα ατελούς κένωσης
- Ξαφνικός έντονος πόνος και σκληρό «μπαλάκι» — θρόμβωση
Σημαντικό: το αίμα από τον πρωκτό δεν είναι πάντα αιμορροΐδες. Αν είστε άνω των 45–50 ετών, αν το αίμα είναι σκούρο ή ανακατεμένο με τα κόπρανα, αν έχετε αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου, απώλεια βάρους, αναιμία ή οικογενειακό ιστορικό καρκίνου παχέος εντέρου, χρειάζεται έλεγχος του εντέρου (κολονοσκόπηση) πριν αποδοθεί η αιμορραγία σε αιμορροΐδες.
Πώς γίνεται η διάγνωση
Με το ιστορικό, την επισκόπηση της περιοχής και την πρωκτοσκόπηση — μια εξέταση δευτερολέπτων που δείχνει τις εσωτερικές αιμορροΐδες. Δεν χρειάζεται προετοιμασία. Κολονοσκόπηση συστήνεται όταν υπάρχουν τα παραπάνω προειδοποιητικά σημεία ή όταν η αιμορραγία δεν εξηγείται από τα ευρήματα.
Φωτογραφία από το αρχείο του ιατρού.
ΤΟ ΕΥΡΟΣ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Η επιλογή εξαρτάται από τον βαθμό, το αν υπάρχει εξωτερικό στοιχείο, τα συμπτώματα που σας ενοχλούν περισσότερο και τις προτεραιότητές σας (ελάχιστος πόνος ή ελάχιστη πιθανότητα υποτροπής). Καμία μέθοδος δεν είναι «η καλύτερη» για όλους — συζητούμε τα υπέρ και τα κατά της κάθε μιας για τη δική σας περίπτωση.
Θεραπεία στο σπίτι
Στις ήπιες περιπτώσεις, τα παρακάτω αρκούν και είναι η βάση για κάθε άλλη θεραπεία:
- Περισσότερες φυτικές ίνες (ή σκεύασμα ινών) και άφθονο νερό, ώστε τα κόπρανα να είναι μαλακά
- Όχι πάνω από λίγα λεπτά στην τουαλέτα, χωρίς σφίξιμο και χωρίς κινητό
- Χλιαρά καθιστά μπάνια 10–15 λεπτών
- Τοπικές αλοιφές για σύντομο διάστημα, μετά από ιατρική σύσταση — οι αλοιφές με κορτιζόνη δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για εβδομάδες
- Φλεβοτονικά σκευάσματα (από το στόμα) μπορούν να βοηθήσουν σε επεισόδια αιμορραγίας ή θρόμβωσης
Θεραπείες στο ιατρείο
Για εσωτερικές αιμορροΐδες 1ου–3ου βαθμού που δεν υποχωρούν:
Απολίνωση με ελαστικό δακτύλιο (banding):
ένας μικρός ελαστικός δακτύλιος τοποθετείται στη βάση της αιμορροΐδας, η οποία ξεραίνεται και πέφτει σε λίγες ημέρες. Γίνεται στο ιατρείο, χωρίς αναισθησία, με αίσθημα πίεσης για 1–2 ημέρες. Είναι η πιο διαδεδομένη θεραπεία διεθνώς για αιμορροΐδες 1ου–3ου βαθμού.
Σκληροθεραπεία:
έγχυση διαλύματος που «συρρικνώνει» την αιμορροΐδα. Κατάλληλη για μικρές αιμορροΐδες που αιμορραγούν και για ασθενείς υπό αντιπηκτικά.
Χειρουργικές και ελάχιστα επεμβατικές θεραπείες
Όταν οι αιμορροΐδες είναι μεγάλες, προπίπτουν ή δεν ανταποκρίθηκαν στις παραπάνω θεραπείες.
Laser αιμορροϊδοπλαστική (LHP):
μια λεπτή ίνα laser εισάγεται μέσα στην αιμορροΐδα από ένα σημείο μικρότερο από 2 mm και «κλείνει» τα αγγεία από μέσα, χωρίς αφαίρεση ιστού. Λιγότερος μετεγχειρητικός πόνος και γρήγορη επιστροφή στις δραστηριότητες. Κατάλληλη κυρίως για αιμορροΐδες 2ου–3ου βαθμού.
Απολίνωση αιμορροϊδικών αρτηριών με ανάρτηση (HAL-RAR):
με καθοδήγηση Doppler δεσμεύονται οι αρτηρίες που τροφοδοτούν τις αιμορροΐδες και ο ιστός που προπίπτει «ανασηκώνεται» με ράμματα. Χωρίς τομές, με ήπιο μετεγχειρητικό πόνο.
Αιμορροϊδεκτομή (Milligan-Morgan ή Ferguson):
χειρουργική αφαίρεση των αιμορροΐδων. Παραμένει η θεραπεία με τη μεγαλύτερη διάρκεια αποτελέσματος και τη χαμηλότερη υποτροπή, ιδίως για αιμορροΐδες 3ου–4ου βαθμού και για εξωτερικές, αλλά έχει περισσότερο πόνο τις πρώτες 1–2 εβδομάδες.
Θρομβωμένη εξωτερική αιμορροΐδα:
αν ο πόνος είναι έντονος και έχουν περάσει λιγότερο από 2–3 ημέρες, η αφαίρεση του θρόμβου με τοπική αναισθησία ανακουφίζει άμεσα. Αργότερα, η κατάσταση συνήθως υποχωρεί μόνη της σε 1–2 εβδομάδες.
Η επιλογή εξαρτάται από τον βαθμό, το αν υπάρχει εξωτερικό στοιχείο, τα συμπτώματα που σας ενοχλούν περισσότερο και τις προτεραιότητές σας (ελάχιστος πόνος ή ελάχιστη πιθανότητα υποτροπής). Καμία μέθοδος δεν είναι «η καλύτερη» για όλους — συζητούμε τα υπέρ και τα κατά της κάθε μιας για τη δική σας περίπτωση.
Ανάρρωση
Μετά από banding ή σκληροθεραπεία επιστρέφετε στις δραστηριότητές σας την ίδια μέρα. Μετά από LHP ή HAL-RAR οι περισσότεροι ασθενείς επιστρέφουν στην εργασία σε λίγες ημέρες. Μετά από αιμορροϊδεκτομή χρειάζονται συνήθως 1–2 εβδομάδες, με τακτικά παυσίπονα, μαλακτικά κοπράνων και καθιστά μπάνια.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορούν οι αιμορροΐδες να γίνουν καρκίνος;
Όχι. Οι αιμορροΐδες δεν εξαλλάσσονται. Το πρόβλημα είναι ότι τα συμπτώματά τους (αιμορραγία) μοιάζουν με αυτά άλλων παθήσεων, γι’ αυτό χρειάζεται εξέταση και όχι υπόθεση.
Πονάει η εξέταση;
Η πρωκτοσκόπηση διαρκεί λίγα δευτερόλεπτα και προκαλεί αίσθημα πίεσης, όχι πόνο. Σε ενεργή θρόμβωση ή ραγάδα η εξέταση προσαρμόζεται.
Πόσο διαρκεί η επέμβαση με laser;
Περίπου 20–30 λεπτά, με αναισθησία. Συνήθως επιστρέφετε σπίτι την ίδια ημέρα.
Θα ξαναεμφανιστούν;
Κάθε μέθοδος έχει πιθανότητα υποτροπής, μικρότερη στην αιμορροϊδεκτομή και μεγαλύτερη στις θεραπείες ιατρείου. Η διατήρηση μαλακών κενώσεων μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο.
Αιμορροΐδες στην εγκυμοσύνη;
Πολύ συχνές. Αντιμετωπίζονται συντηρητικά και συνήθως βελτιώνονται μετά τον τοκετό. Επεμβατική θεραπεία αναβάλλεται εκτός εξαιρέσεων.
Πηγές
European Society of Coloproctology (ESCP). Guideline for haemorrhoidal disease, 2020.
Οι πληροφορίες έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστούν την ιατρική εξέταση. Για ραντεβού στη Θεσσαλονίκη: Επικοινωνία.
