Βουβωνοκήλη: διάγνωση, λαπαροσκοπική και ανοικτή αποκατάσταση

Στη βουβωνική χώρα υπάρχει ένα φυσικό «πέρασμα» (ο βουβωνικός πόρος) από όπου διέρχονται αγγεία και, στους άνδρες, ο σπερματικός τόνος. Όταν το τοίχωμα εκεί αδυνατίσει ή ένα συγγενές άνοιγμα δεν έχει κλείσει, λίπος ή έντερο προβάλλει μέσα από αυτό.

• Λοξή (έμμεση): μέσα από τον βουβωνικό πόρο, συνήθως συγγενής προδιάθεση — η συχνότερη σε νέους
• Ευθεία (άμεση): μέσα από αδύναμο σημείο του τοιχώματος — επίκτητη, συχνότερη σε μεγαλύτερες ηλικίες
• Αμφοτερόπλευρη: και στις δύο πλευρές (συχνότερα από όσο φαίνεται στην εξέταση)
• Υποτροπιάζουσα: μετά από προηγούμενη αποκατάσταση

Ανδρικό φύλο (8–10 φορές συχνότερη), ηλικία, οικογενειακό ιστορικό, χρόνιος βήχας (κάπνισμα, ΧΑΠ), δυσκοιλιότητα, βαριά χειρωνακτική εργασία, προηγούμενη προστατεκτομή, διαταραχές κολλαγόνου. Η παχυσαρκία, αντίθετα με ό,τι πιστεύεται, δεν αυξάνει ξεκάθαρα τον κίνδυνο βουβωνοκήλης.

• Διόγκωση στη βουβωνική χώρα ή στο όσχεο, που μεγαλώνει με βήχα, σφίξιμο, ορθοστασία
• Αίσθημα βάρους, τραβήγματος ή ήπιου πόνου, ιδίως στο τέλος της ημέρας ή μετά από κόπωση
• Συχνά καθόλου πόνος — τυχαία ανακάλυψη

Επείγον — περίσφιξη: η κήλη γίνεται σκληρή, πολύ επώδυνη, δεν επανέρχεται με το ξάπλωμα ή την ήπια πίεση, και συνοδεύεται από ναυτία, έμετο ή διάταση κοιλιάς. Χρειάζεται άμεση χειρουργική εκτίμηση στο Τμήμα Επειγόντων της Κλινικής Άγιος Λουκάς, όπου ο Κωνσταντίνος Χαλκιάς παρέχει επείγουσα χειρουργική κάλυψη. Ο ετήσιος κίνδυνος περίσφιξης για μια βουβωνοκήλη είναι μικρός (κάτω από 1–2%), αλλά όταν συμβεί είναι σοβαρή.

Κλινική, σε όρθια θέση και με βήχα. Το υπερηχογράφημα χρειάζεται μόνο σε αμφίβολες περιπτώσεις (πόνος χωρίς εμφανή διόγκωση, παχυσαρκία) ή για διάκριση από άλλες αιτίες (λεμφαδένας, κιρσοκήλη, υδροκήλη). Αξονική ή μαγνητική σπάνια, σε σύνθετες ή υποτροπιάζουσες κήλες.

• Συμπτωματική κήλη: ναι, προγραμματισμένα.
• Ασυμπτωματική ή ελάχιστα συμπτωματική κήλη σε άνδρα: η παρακολούθηση είναι ασφαλής επιλογή σύμφωνα με τις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες, ενημερώνοντας για τα σημεία περίσφιξης. Στην πράξη, οι περισσότεροι ασθενείς θα χρειαστούν επέμβαση μέσα στα επόμενα χρόνια λόγω εμφάνισης συμπτωμάτων.
• Γυναίκες: συστήνεται επέμβαση, γιατί συχνά πρόκειται για μηροκήλη με υψηλότερο κίνδυνο περίσφιξης.

Σε όλες τις τεχνικές το άνοιγμα ενισχύεται με ένα λεπτό, μαλακό συνθετικό πλέγμα, που ενσωματώνεται στους ιστούς και μειώνει δραστικά την υποτροπή σε σχέση με τη συρραφή χωρίς πλέγμα. Το πλέγμα δεν γίνεται αντιληπτό από τον ασθενή και είναι διά βίου.

Λαπαροσκοπική αποκατάσταση (TEP / TAPP)

Με 3 μικρές οπές (5–12 mm) στην κοιλιά, το πλέγμα τοποθετείται από μέσα, πίσω από το μυϊκό τοίχωμα, καλύπτοντας όλα τα σημεία από όπου μπορεί να προβάλλει κήλη — βουβωνική και μηριαία. Δύο παραλλαγές: TEP (πλήρως εξωπεριτοναϊκή, χωρίς είσοδο στην κοιλιακή κοιλότητα) και TAPP (διαπεριτοναϊκή). Απαιτεί γενική αναισθησία.

• Λιγότερος πόνος τις πρώτες ημέρες και μικρότερος κίνδυνος χρόνιου πόνου — το σημαντικότερο πλεονέκτημα
• Ταχύτερη επάνοδος στην εργασία και την άσκηση
• Αποκατάσταση και των δύο πλευρών από τις ίδιες οπές
• Προτιμάται σε αμφοτερόπλευρες κήλες, σε γυναίκες, και σε υποτροπή μετά από ανοικτή επέμβαση

Ανοικτή αποκατάσταση (Lichtenstein)

Με μια τομή 5–7 cm στη βουβωνική χώρα, ο σάκος της κήλης ανατάσσεται και το πλέγμα τοποθετείται μπροστά από το τοίχωμα.

• Μπορεί να γίνει με τοπική ή ραχιαία αναισθησία — πλεονέκτημα για ηλικιωμένους ή ασθενείς με καρδιοαναπνευστικά προβλήματα
• Δεν απαιτεί είσοδο στην κοιλιά — κατάλληλη μετά από πολλαπλές κοιλιακές επεμβάσεις
• Προτιμάται σε υποτροπή μετά από λαπαροσκοπική επέμβαση και σε μεγάλες οσχεϊκές κήλες
• Ελαφρώς μεγαλύτερος πόνος τις πρώτες ημέρες

Υποτροπή: και οι δύο τεχνικές έχουν χαμηλή και συγκρίσιμη υποτροπή (της τάξης του 1–4%) όταν γίνονται σωστά. Η διαφορά τους δεν είναι στην αποτελεσματικότητα αλλά στον πόνο, την ανάρρωση και την καταλληλότητα για κάθε ασθενή.

• Επέμβαση μίας ημέρας στις περισσότερες περιπτώσεις· διανυκτέρευση αν το επιθυμείτε ή αν υπάρχουν συνοδά προβλήματα
• Περπάτημα από την ίδια μέρα, οδήγηση όταν μπορείτε να φρενάρετε χωρίς πόνο (συνήθως λίγες ημέρες)
• Καθιστική εργασία: 3–7 ημέρες · χειρωνακτική εργασία και έντονη άσκηση: 2–4 εβδομάδες
• Δεν υπάρχουν ιατρικοί περιορισμοί στην άρση βάρους μετά την πλήρη επούλωση — το πλέγμα δεν «ξεκολλάει». Ο οδηγός είναι ο πόνος: ό,τι δεν πονάει, επιτρέπεται.
• Μελάνιασμα και οίδημα στην περιοχή ή στο όσχεο τις πρώτες ημέρες είναι φυσιολογικά

Πιθανές επιπλοκές (σπάνιες, αλλά συζητούνται πάντα πριν): αιμάτωμα, συλλογή υγρού (ορώδης συλλογή) που απορροφάται, λοίμωξη τραύματος, χρόνιος πόνος στην περιοχή (κλινικά σημαντικός σε περίπου 1 στους 10 ασθενείς, σπανιότερος με τη λαπαροσκοπική τεχνική), υποτροπή.