Η ομφαλοκήλη εμφανίζεται στον ομφαλό, το φυσικά πιο αδύναμο σημείο της μέσης γραμμής της κοιλιάς. Στα βρέφη κλείνει συνήθως μόνη της μέχρι τα 4–5 έτη· στους ενήλικες, όμως, δεν υποχωρεί ποτέ και τείνει να μεγαλώνει. Η επιγαστρική κήλη είναι η «αδερφή» της, στη μέση γραμμή ανάμεσα σε ομφαλό και στέρνο, και συνήθως περιέχει μόνο λίπος. Και οι δύο αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο.
Παράγοντες κινδύνου
Εγκυμοσύνες (ιδίως πολλαπλές ή δίδυμες), παχυσαρκία, ασκίτης (υγρό στην κοιλιά από ηπατική νόσο), χρόνιος βήχας, δυσκοιλιότητα, βαριά άρση, προηγούμενη λαπαροσκόπηση με οπή στον ομφαλό.
Συμπτώματα
- Μαλακή διόγκωση στον ομφαλό ή πάνω από αυτόν, που μεγαλώνει με βήχα ή σφίξιμο και συχνά επανέρχεται στο ξάπλωμα
- Ενόχληση ή τοπικός πόνος, κυρίως στην επιγαστρική κήλη (το λίπος παγιδεύεται στο στενό στόμιο)
- Αλλαγή στο σχήμα του ομφαλού, ερεθισμός του δέρματος σε μεγάλες κήλες
- Περίσφιξη: σκληρή, επώδυνη, μη ανατασσόμενη διόγκωση με ναυτία/έμετο — άμεση χειρουργική εκτίμηση στο Τμήμα Επειγόντων της Κλινικής Άγιος Λουκάς, όπου ο Κωνσταντίνος Χαλκιάς παρέχει επείγουσα χειρουργική κάλυψη. Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος σε κήλες με στενό στόμιο 1–3 cm.
Διάγνωση
Κλινική. Υπερηχογράφημα σε παχύσαρκους ασθενείς ή αμφίβολα ευρήματα· αξονική για μεγάλες κήλες ή προεγχειρητικό σχεδιασμό.
Πότε χειρουργείται
- Συμπτωματική κήλη: προγραμματισμένη αποκατάσταση
- Ασυμπτωματική μικρή κήλη: παρακολούθηση είναι αποδεκτή, με ενημέρωση για τα σημεία περίσφιξης· στην πράξη οι περισσότερες θα χρειαστούν επέμβαση αργότερα
- Σε ασκίτη ή προγραμματισμένη εγκυμοσύνη η απόφαση εξατομικεύεται (η επέμβαση αναβάλλεται συνήθως μετά τον τελευταίο τοκετό)
Χειρουργική αποκατάσταση
Σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές κατευθυντήριες οδηγίες, η τεχνική εξαρτάται από το μέγεθος του ανοίγματος:
- Μικρές κήλες (< 1 cm): απλή συρραφή του ελλείμματος μέσω μικρής τομής στην πτυχή του ομφαλού, με τοπική ή γενική αναισθησία — η ουλή κρύβεται μέσα στον ομφαλό
- Κήλες 1–4 cm: ανοικτή αποκατάσταση με πλέγμα πίσω από το τοίχωμα, που μειώνει την υποτροπή από ~10% (συρραφή) σε 2–3%. Επέμβαση μίας ημέρας.
- Μεγαλύτερες, υποτροπιάζουσες ή σε παχύσαρκους ασθενείς: λαπαροσκοπική (ή ρομποτική, με συνεργαζόμενη ομάδα) τοποθέτηση πλέγματος από μέσα, με 3 μικρές οπές μακριά από την κήλη — μικρότερος κίνδυνος λοίμωξης τραύματος και καλύτερη ορατότητα του τοιχώματος
Ο ομφαλός διατηρείται σχεδόν πάντα και το αισθητικό αποτέλεσμα είναι πολύ καλό.
Ανάρρωση
Επιστροφή σπίτι την ίδια μέρα. Καθιστική εργασία σε 2–5 ημέρες· έντονη δραστηριότητα σε 2–4 εβδομάδες. Ελαστική ζώνη για άνεση τις πρώτες ημέρες, προαιρετικά. Τα ράμματα είναι συνήθως απορροφήσιμα.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορεί να «σπάσει» η κήλη;
Το δέρμα πάνω από μια πολύ μεγάλη κήλη μπορεί να λεπτύνει και να εξελκωθεί, αλλά αυτό είναι σπάνιο. Ο πραγματικός κίνδυνος είναι η περίσφιξη.
Έχω ομφαλοκήλη μετά την εγκυμοσύνη — πότε να χειρουργηθώ;
Αν δεν σχεδιάζετε άλλη εγκυμοσύνη, μετά την επάνοδο του βάρους. Αν σχεδιάζετε, συνήθως μετά τον τελευταίο τοκετό, εκτός αν έχετε συμπτώματα.
Χρειάζεται πλέγμα σε μικρή κήλη;
Κάτω από 1 cm, όχι απαραίτητα. Πάνω από 1 cm, το πλέγμα μειώνει σημαντικά την υποτροπή και συστήνεται.
Πηγές
Οι πληροφορίες έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστούν την ιατρική εξέταση. Για ραντεβού στη Θεσσαλονίκη: Επικοινωνία.
