«Οξεία κοιλία» είναι ο ιατρικός όρος για έντονο κοιλιακό πόνο που εμφανίζεται σε λίγες ώρες ή ημέρες και μπορεί να οφείλεται σε πάθηση που χρειάζεται επείγουσα αντιμετώπιση, συχνά χειρουργική. Σκοπός αυτής της σελίδας είναι να αναγνωρίσετε πότε δεν πρέπει να περιμένετε — και πού να απευθυνθείτε.
Μην περιμένετε αν ο κοιλιακός πόνος:
- Είναι πολύ έντονος, ξαφνικός («σαν μαχαιριά») ή συνεχώς επιδεινούμενος
- Συνοδεύεται από πυρετό και ρίγος
- Συνοδεύεται από επαναλαμβανόμενους εμέτους, ιδίως αν δεν μπορείτε να κρατήσετε υγρά ή ο έμετος έχει κοπρανώδη οσμή
- Η κοιλιά είναι σκληρή, διατεταμένη ή πονάει ακόμη και στο ελαφρύ άγγιγμα ή στο περπάτημα
- Δεν έχετε κένωση ή αέρια για πάνω από 24 ώρες με φούσκωμα
- Υπάρχει αίμα στον έμετο ή στα κόπρανα (κόκκινο ή μαύρο σαν πίσσα)
- Υπάρχει κήλη που έγινε σκληρή και επώδυνη και δεν επανέρχεται
- Έχετε ζάλη, λιποθυμική τάση, ταχυπαλμία, ωχρότητα ή δύσπνοια
- Είστε έγκυος, άνω των 65, διαβητικός, ανοσοκατεσταλμένος ή υπό αντιπηκτικά — ο ουδός για εκτίμηση είναι χαμηλότερος
Συχνές χειρουργικές αιτίες
- Σκωληκοειδίτιδα — πόνος που μετακινείται στη δεξιά κάτω κοιλιά
- Οξεία χολοκυστίτιδα — πόνος κάτω από τις δεξιές πλευρές, πυρετός, συχνά μετά από φαγητό
- Ειλεός (εντερική απόφραξη) — κολικοειδής πόνος, έμετοι, διάταση, απουσία κενώσεων· συχνότερα από συμφύσεις παλιάς επέμβασης, κήλη ή όγκο
- Διάτρηση (έλκους στομάχου, εκκολπώματος) — αιφνίδιος σφοδρός πόνος, «σανιδωμένη» κοιλιά
- Εκκολπωματίτιδα — πόνος στην αριστερή κάτω κοιλιά με πυρετό
- Περίσφιξη κήλης — βλ. σελίδες κηλών
- Ισχαιμία εντέρου — σφοδρός πόνος δυσανάλογος με τα ευρήματα, συχνά σε ηλικιωμένους με αρρυθμία
- Παγκρεατίτιδα — πόνος που «ζώνει» προς την πλάτη, συχνά από πέτρες ή αλκοόλ
- Ρήξη ανευρύσματος αορτής — πόνος κοιλιάς/μέσης με πτώση πίεσης σε ηλικιωμένο — άκρως επείγον
Αιτίες που χρειάζονται ιατρό αλλά όχι χειρουργείο
Γαστρεντερίτιδα, νεφρικός κολικός, ουρολοίμωξη, γυναικολογικές αιτίες (ρήξη κύστης ωοθήκης, εξωμήτριος κύηση — η οποία είναι επείγον), έξαρση φλεγμονώδους νόσου, μεταβολικά αίτια, πνευμονία κάτω λοβού που μιμείται κοιλιακό πόνο.
Πώς γίνεται η εκτίμηση στο νοσοκομείο
Ιστορικό και εξέταση από χειρουργό, εξετάσεις αίματος και ούρων (και τεστ κύησης), υπερηχογράφημα ή αξονική τομογραφία ανάλογα με την υποψία. Η αξονική είναι σήμερα η εξέταση που θέτει τη διάγνωση στις περισσότερες περιπτώσεις οξείας κοιλίας σε ενήλικες. Η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία: από παρακολούθηση και υγρά, μέχρι ενδοσκόπηση ή επείγουσα λαπαροσκοπική επέμβαση.
Επείγοντα και ιατρείο
Το ιατρείο δεν είναι το σημείο για οξύ κοιλιακό πόνο — εκεί απευθύνεστε στο Τμήμα Επειγόντων της Κλινικής Άγιος Λουκάς. Το ιατρείο είναι το σωστό σημείο για: επίμονο ή επαναλαμβανόμενο κοιλιακό πόνο χωρίς σημεία επείγοντος, δεύτερη γνώμη μετά από νοσηλεία, προγραμματισμό επέμβασης (π.χ. χολοκυστεκτομή μετά από κολικό, αποκατάσταση κήλης) και μετεγχειρητική παρακολούθηση.
Πηγές
NICE / NHS guidance on acute abdominal pain in adults.
Οι πληροφορίες έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Σε έντονο κοιλιακό πόνο με τα παραπάνω σημεία απευθυνθείτε άμεσα στο Τμήμα Επειγόντων της Κλινικής Άγιος Λουκάς, όπου ο Κωνσταντίνος Χαλκιάς παρέχει επείγουσα χειρουργική κάλυψη, ή καλέστε το 166.
