Πρόπτωση ορθού: διάγνωση και χειρουργική αποκατάσταση

• Πλήρης (ολικού πάχους) πρόπτωση: όλο το τοίχωμα του ορθού βγαίνει έξω, σαν ένας ροζ-κόκκινος «κύλινδρος» με κυκλικές πτυχές
• Βλεννογονική πρόπτωση: μόνο το εσωτερικό στρώμα προπίπτει — συγγενεύει με τις προχωρημένες αιμορροΐδες
• Εσωτερική πρόπτωση (εγκολεασμός): το ορθό «διπλώνει» μέσα στον εαυτό του χωρίς να βγαίνει έξω· προκαλεί δυσκολία κένωσης και αίσθημα απόφραξης

Χαλάρωση των ιστών που στηρίζουν το ορθό στη λεκάνη, σε συνδυασμό με χρόνια δυσκοιλιότητα και σφίξιμο, πολλαπλούς τοκετούς, αδυναμία του πυελικού εδάφους και των σφιγκτήρων, ή νευρολογικές παθήσεις. Εμφανίζεται και σε νεότερους, ιδίως με ιστορικό διαταραχών κένωσης.

• Μάζα που βγαίνει από τον πρωκτό στην κένωση και επανέρχεται μόνη της ή με το χέρι — αργότερα και σε ορθοστασία
• Βλέννα ή αίμα, λέρωμα των εσωρούχων
• Ακράτεια κοπράνων (στους περισσότερους ασθενείς, γιατί οι σφιγκτήρες διατείνονται)
• Δυσκοιλιότητα, αίσθημα ατελούς κένωσης
• Σπάνια: η μάζα δεν επανέρχεται και πονάει — περίσφιξη, που χρειάζεται άμεση εκτίμηση

• Κλινική εξέταση, συχνά με τον ασθενή να «σφίγγει» σαν να κάνει κένωση, ώστε να αναδειχθεί η πρόπτωση
• Κολονοσκόπηση για αποκλεισμό άλλων παθήσεων του εντέρου
• Αφοδευσιογραφία (ακτινολογική ή με μαγνητική) όταν υπάρχει υποψία εσωτερικής πρόπτωσης ή συνοδών προβλημάτων του πυελικού εδάφους (ορθοκήλη, εντεροκήλη, κάθοδος)
• Ενδοπρωκτικό υπερηχογράφημα και μανομετρία για την κατάσταση των σφιγκτήρων, ιδίως αν υπάρχει ακράτεια

Η πρόπτωση δεν υποχωρεί με φάρμακα. Η συντηρητική αγωγή (φυτικές ίνες, αποφυγή σφιξίματος) βοηθά τα συμπτώματα και είναι απαραίτητη μετεγχειρητικά, αλλά η οριστική λύση είναι η χειρουργική. Υπάρχουν δύο βασικές οδοί:

Κοιλιακές τεχνικές (λαπαροσκοπικές ή ρομποτικές)

Το ορθό ανασηκώνεται και σταθεροποιείται στην ιερή σπονδυλική στήλη — ορθοπηξία. Η πιο διαδεδομένη σήμερα είναι η λαπαροσκοπική πρόσθια (ventral) ορθοπηξία με πλέγμα, που ενισχύει το πρόσθιο τοίχωμα του ορθού και διορθώνει ταυτόχρονα συνυπάρχουσα ορθοκήλη, χωρίς να παρασκευάζονται τα νεύρα πίσω από το ορθό. Γίνεται με 3–4 μικρές οπές, με 1–2 ημέρες νοσηλεία. Έχει τα χαμηλότερα ποσοστά υποτροπής και βελτιώνει την εγκράτεια στους περισσότερους ασθενείς. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις με σοβαρή δυσκοιλιότητα, μπορεί να συνδυαστεί με αφαίρεση τμήματος του σιγμοειδούς.

Περινεϊκές τεχνικές (από τον πρωκτό)

Για ασθενείς μεγάλης ηλικίας ή με σοβαρά συνοδά νοσήματα, που δεν μπορούν να υποβληθούν σε κοιλιακή επέμβαση:

• Delorme: αφαίρεση του προπίπτοντος βλεννογόνου και πτύχωση του μυϊκού τοιχώματος — για μικρότερες προπτώσεις
• Altemeier: αφαίρεση του προπίπτοντος τμήματος του ορθού και επανασύνδεση — για μεγάλες προπτώσεις

Έχουν μικρότερη επιβάρυνση για τον ασθενή, μπορούν να γίνουν με ραχιαία αναισθησία, αλλά υψηλότερη πιθανότητα υποτροπής σε σχέση με τις κοιλιακές.

Η επιλογή εξαρτάται από την ηλικία, τη γενική κατάσταση, τη δυσκοιλιότητα, την ακράτεια και τα ευρήματα των εξετάσεων — και συζητείται αναλυτικά πριν από την απόφαση.

Επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες σε 1–2 εβδομάδες (κοιλιακές) ή λίγες ημέρες (περινεϊκές). Αποφυγή δυσκοιλιότητας και σφιξίματος για πάντα — είναι το κλειδί για να μην υποτροπιάσει. Η ακράτεια συνήθως βελτιώνεται σταδιακά μέσα σε μήνες.